जगात सर्वाधिक वाघ भारतात, त्यांची संख्या देशात वाढली आहे

वाघ हा भारताचा राष्ट्रीय प्राणी आहे. काही काळासाठी, त्यांची घटती संख्या ही एक मोठी चिंतेची बाब होती, परंतु 2018 ते 2022 दरम्यान, भारतात वाघांच्या संख्येत 23.5 टक्के वाढ झाली आहे.

आता जंगलातील या मोठ्या मांजरींच्या प्रजातींची संख्या 3,682 झाली आहे. हे वाघांच्या लोकसंख्येच्या 75% आहे आणि सुरुवातीला अंदाजित 3,167 पेक्षा जास्त आहे. एप्रिलमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 3,167 वाघांचा अंतरिम अंदाज जाहीर केला. सन 2006 मध्ये आपल्या देशात वाघांची संख्या 1,411 होती, जी 2018 मध्ये वाढून 2,197 झाली.

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, ही वाढ देशातील 20 वर्ष जुन्या विज्ञान-आधारित व्याघ्र संवर्धन कार्यक्रमाचे यश दर्शवते. सुमारे 80% वाघ (2,885) आता मध्य प्रदेश, कर्नाटक, उत्तराखंड, महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि आसामसह 18 पैकी आठ राज्यांमध्ये राहतात. मध्य प्रदेशात सर्वाधिक 785 वाघ आहेत, त्यानंतर कर्नाटकात 563 वाघ आणि महाराष्ट्रात 444 वाघ आहेत.

राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन प्राधिकरण (NTCA) संतृप्त अभयारण्यांमधून प्राण्यांच्या नवीन तुकडीचे स्थलांतर करून ते नामशेष झालेल्या भागात वाघांच्या अधिवासाचा विस्तार करत आहे. जगाच्या वाघांच्या लोकसंख्येच्या 75 टक्के, भारतात 18 राज्यांमध्ये 53 व्याघ्र प्रकल्प आहेत, ज्यांचे क्षेत्रफळ 75,796.83 किमी² आहे आणि जगाच्या वाघांच्या 75% लोकसंख्या आहे. वाघांच्या तीन चतुर्थांश पेक्षा जास्त लोकसंख्या संरक्षित क्षेत्रांमध्ये आढळते, परंतु बाहेरील पूर्ण संरक्षित साठ्यांना जास्त धोका असतो. NTCA च्या आकडेवारीनुसार, गेल्या 10 वर्षात नोंदलेल्या किमान 1,062 वाघांच्या मृत्यूंपैकी 35.2 टक्के संरक्षित क्षेत्राबाहेरचे होते आणि अतिरिक्त 11.5 टक्के वाघांचे जप्ती होते. खरं तर, केंद्र सरकारच्या म्हणण्यानुसार, 2018 मध्ये केलेल्या सर्वेक्षणात वाघांची संख्या 1,400 वरून 2,900 पर्यंत दुप्पट झाली आहे.