गायीला भारतीय संस्कृतीत ‘माता’ म्हणून मान दिला जातो, मात्र तिच्यापासून विविध प्रकारची उपयुक्त उत्पादने तयार होऊ शकतात, याची व्यापक जाणीव अजूनही सर्वसामान्यांमध्ये कमी आहे. याच पार्श्वभूमीवर ‘गौ टेक 2026’ (Gau Tech 2026) या आंतरराष्ट्रीय परिषद आणि प्रदर्शनात गायीवर आधारित उद्योगांची विस्तृत माहिती सादर करण्यात आली.
प्रदर्शनात गायीपासून तयार होणाऱ्या उत्पादनांची झलक
या प्रदर्शनामध्ये गोमूत्र, शेण आणि इतर नैसर्गिक घटकांपासून तयार करण्यात येणाऱ्या विविध वस्तूंचा समावेश करण्यात आला आहे. दैनंदिन जीवनात वापरता येणाऱ्या उत्पादनांपासून ते औद्योगिक उपयोगासाठीच्या वस्तूंपर्यंत अनेक पर्याय येथे पाहायला मिळाले.
अर्थव्यवस्थेला चालना देण्याची क्षमता
राज्याचे उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी या प्रसंगी बोलताना सांगितले की, गायीवर आधारित उद्योगांमध्ये देशाच्या अर्थकारणाला वेगळी दिशा देण्याची मोठी क्षमता आहे. ग्रामीण भागात गायीच्या शेणाचा उपयोग कसा करायचा, हा अनेक शेतकऱ्यांसमोर असलेला प्रश्न आहे. अशा परिस्थितीत गोबरगॅससारख्या उपाययोजनांमुळे ऊर्जा गरजा पूर्ण होऊ शकतात.
शेतकऱ्यांसाठी नव्या संधी
गायीशी संबंधित उत्पादनांवर आधारित उद्योगांमुळे ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्नाचे स्रोत निर्माण होऊ शकतात. सरकारकडून गोशाळांना अनुदान देण्यास सुरुवात झाल्यामुळे या क्षेत्राला आणखी चालना मिळत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पारंपरिक शेतीसोबतच गायीवर आधारित उद्योगांकडेही लक्ष देण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली.
परिषद व आयोजनाची माहिती
‘गौ टेक 2026’ या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमाचे आयोजन ‘ग्लोबल कॉन्फेडरेशन ऑफ काऊ बेस्ड इंडस्ट्रिज’ (GCCI) यांच्या पुढाकाराने करण्यात आले आहे. ‘महाराष्ट्र गोसेवा आयोग’ आणि ‘आर.आर. काबेल’ यांच्या सहकार्याने कृषी महाविद्यालयाच्या मैदानात हे प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले.
या कार्यक्रमाला कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे, राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांच्यासह अनेक मान्यवरांनी भेट देऊन विविध स्टॉल्सची पाहणी केली.
ग्रामीण विकासासाठी महत्त्वाचा टप्पा
‘गौ टेक 2026, Cow Based Industries Expo’ हा कार्यक्रम ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकटी देण्यासाठी आणि पर्यावरणपूरक उद्योगांना प्रोत्साहन देण्यासाठी महत्त्वाचा ठरत आहे. गायीपासून मिळणाऱ्या संसाधनांचा योग्य वापर केल्यास शाश्वत विकास साध्य होऊ शकतो, असा संदेश या प्रदर्शनातून देण्यात आला.
एकूणच, ‘गौ टेक 2026’ हे प्रदर्शन केवळ पारंपरिक विचारांपलीकडे जाऊन गायीच्या विविध उपयोगांची ओळख करून देणारे ठरत असून, भविष्यातील उद्योगांसाठी नवी दिशा दर्शवणारे ठरत आहे.
