आज, १९ एप्रिल, आपल्याला अभिमानाने आठवण करून देतो एका तरुण क्रांतीवीराची — अनंत लक्ष्मण कान्हेरे. देशासाठी प्राणांची आहुती देणाऱ्या या शूरवीराचा आज बलीदान दिन आहे. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात त्यांनी जे बलिदान दिलं, त्याची आठवण ठेवणं ही आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे.
अनंत कान्हेरे यांचा परिचय
अनंत लक्ष्मण कान्हेरे यांचा जन्म ९ जानेवारी १८९२ रोजी औरंगाबाद येथे झाला. त्यांचे शिक्षण नाशिक येथे झाले. शिक्षण घेता घेता त्यांनी राष्ट्रीय चळवळीत भाग घेतला. लहान वयातच त्यांच्या मनात ब्रिटिश सत्तेविरुद्ध प्रचंड असंतोष निर्माण झाला होता.
क्रांतिकारक कार्य
१९०९ मध्ये नाशिकमध्ये ब्रिटिश अधिकारी जॅक्सन याने अनेक राष्ट्रभक्तांवर अन्यायकारक कारवाई केली होती. जॅक्सनचा निषेध करण्यासाठी आणि ब्रिटिश सरकारला इशारा देण्यासाठी क्रांतिकारकांनी एक कट रचला. त्या कटाचा भाग म्हणून अनंत कान्हेरे यांनी २१ डिसेंबर १९०९ रोजी नाशिकच्या विजयानंद थिएटरमध्ये जॅक्सनवर गोळ्या झाडल्या आणि त्याचा खात्मा केला.
बलीदान
या घटनेनंतर अनंत कान्हेरे यांना अटक करण्यात आली. त्यांच्यावर खटला चालवून १९ एप्रिल १९१० रोजी त्यांना नाशिकच्या सेंट्रल जेलमध्ये फाशी देण्यात आली. त्यांच्या वयाच्या केवळ १८व्या वर्षी त्यांनी देशासाठी हसत हसत बलिदान दिलं. त्यांच्यासोबत क्रांतीवीर कृष्णाजी कर्वे आणि विनायक देशपांडे यांनाही फाशी देण्यात आली.
स्मरण
आजही नाशिकमध्ये “अनंत कान्हेरे मैदान”, “क्रांती चौक” आणि विविध स्मारकांद्वारे त्यांच्या आठवणी जपल्या जातात. शाळा, महाविद्यालये, समाजसेवी संस्था दरवर्षी त्यांच्या बलीदान दिनानिमित्त विशेष कार्यक्रम आयोजित करतात.
निष्कर्ष
अनंत कान्हेरे यांचे बलिदान हे फक्त एक व्यक्तीचे नव्हते, तर ते भारतीय स्वातंत्र्याच्या लढ्याचे प्रतीक होते. अशा शूरवीरांच्या बलिदानामुळेच आपण आज स्वातंत्र्याचा श्वास घेऊ शकतो. त्यांच्या कार्याचे स्मरण ठेवून आपणही समाजासाठी काही चांगले करण्याचा संकल्प करायला हवा.
क्रांतीवीर अनंत कान्हेरे यांना आज त्यांच्या बलीदान दिनानिमित्त विनम्र अभिवादन!
