भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील महान क्रांतिकारक शहीद भगतसिंग, राजगुरु आणि सुखदेव यांनी दिलेल्या बलिदानाचा आजचा दिवस म्हणजे २३ मार्च, भारताच्या इतिहासातील एक अजरामर दिन आहे. इंग्रजांच्या जुलमी राजवटीविरुद्ध लढताना या तिघांनीही आपल्या प्राणांची आहुती दिली आणि स्वातंत्र्याच्या यज्ञात अमर झाले.
क्रांतीची सुरुवात
भगतसिंग, राजगुरु आणि सुखदेव हे तिघेही तरुण वयातच ब्रिटिश साम्राज्याच्या अन्यायाविरुद्ध उभे राहिले. लाला लजपतराय यांच्यावर इंग्रजांनी केलेल्या लाठीहल्ल्याचा बदला घेण्यासाठी त्यांनी ब्रिटिश अधिकारी जेम्स स्कॉट याला ठार मारण्याचा प्रयत्न केला, परंतु चुकीने जे. पी. सॉन्डर्स या अधिकाऱ्याचा वध झाला.
यानंतर, सेंट्रल असेंब्लीमध्ये बॉम्ब टाकण्याच्या घटनेत भगतसिंग यांनी सक्रीय सहभाग घेतला. या घटनेनंतर त्यांनी आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी अटक होण्याचा स्वीकार केला आणि न्यायालयात ब्रिटिशांविरोधात आपली विचारधारा ठामपणे मांडली.
बलिदानाचा दिवस – २३ मार्च १९३१
या क्रांतिकारकांना ब्रिटिश सरकारने फाशीची शिक्षा सुनावली. २३ मार्च १९३१ रोजी संध्याकाळी भगतसिंग, राजगुरु आणि सुखदेव यांना लाहोरच्या तुरुंगात फाशी देण्यात आली. ब्रिटिश प्रशासनाच्या नियमानुसार फाशीची शिक्षा सकाळी दिली जात असे, पण भारतीय जनतेचा वाढता रोष लक्षात घेऊन ही शिक्षा ठरलेल्या वेळेपेक्षा आधीच अमलात आणली गेली.
या क्रांतिकारकांनी शेवटच्या क्षणीही “इन्कलाब जिंदाबाद!” आणि “भारत माता की जय!” अशा घोषणा देत हसत हसत मृत्यूला सामोरे गेले.
त्यांच्या बलिदानाची शिकवण
भगतसिंग, राजगुरु आणि सुखदेव यांचे बलिदान फक्त ब्रिटिशांविरुद्धचा संघर्ष नव्हता, तर तो सामाजिक आणि वैचारिक क्रांतीचाही भाग होता. त्यांनी स्वातंत्र्य, सामाजिक न्याय आणि शोषणमुक्त भारतासाठी लढा दिला.
आज २३ मार्च रोजी आपण या महान हुतात्म्यांना नमन करताना त्यांच्याच विचारधारेने प्रेरणा घेण्याची गरज आहे. त्यांचा त्याग आणि बलिदान हे केवळ इतिहास नाही, तर आजही भारताच्या तरुण पिढीला देशासाठी कार्य करण्याची प्रेरणा देते.
शहीद भगतसिंग, राजगुरु आणि सुखदेव यांचे जीवन हे त्याग, धैर्य आणि देशभक्तीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. आजच्या तरुणांनी त्यांच्या विचारांमधून प्रेरणा घेत न्याय, समता आणि सामाजिक सुधारणांसाठी कार्य केले पाहिजे.
आजच्या बलिदान दिनी आपण या वीरांना आदरांजली अर्पण करूया आणि त्यांच्या विचारांचा जागर करूया.
“शहीदांचे बलिदान व्यर्थ जाणार नाही!”
“इन्कलाब जिंदाबाद!”
