भारताने संरक्षण तंत्रज्ञान क्षेत्रात आणखी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा पार करत अत्याधुनिक ड्रोन-आधारित क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी पूर्ण केली आहे. देशाच्या संरक्षण क्षमतेला अधिक बळकटी देणारी ही चाचणी आंध्र प्रदेशातील कुर्नूल येथील संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेच्या (DRDO) चाचणी केंद्रात पार पडली.
या नव्या क्षेपणास्त्राला ‘ULPGM-V3’ (Ultra Light Precision Guided Missile – V3) असे नाव देण्यात आले आहे. विशेष म्हणजे, हे अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र हवेतून हवेत तसेच हवेतून जमिनीवरील लक्ष्यांवर प्रभावी आणि अचूक मारा करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. त्यामुळे युद्धस्थितीत शत्रूच्या विविध हालचालींना वेगाने प्रत्युत्तर देणे अधिक सुलभ होणार आहे.
हवेत आणि जमिनीवरील लक्ष्यांवर अचूक हल्ला
संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, ULPGM-V3 हे क्षेपणास्त्र शत्रूच्या हवाई लक्ष्यांचा प्रभावीपणे सामना करण्यास सक्षम आहे. यामध्ये शत्रूचे हेलिकॉप्टर, ड्रोन आणि इतर उड्डाण करणारी साधने लक्ष्य करून त्यांना निष्प्रभ करण्याची क्षमता आहे.
तसेच जमिनीवरील कारवाईदरम्यान हे क्षेपणास्त्र रणगाडे, सैनिकी वाहने, संरक्षणात्मक बंकर आणि इतर महत्त्वाच्या सैनिकी ठिकाणांवर अचूक प्रहार करू शकते. यामुळे भारतीय सैन्याच्या युद्धतयारीत आणखी मोठी सुधारणा होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेला चालना
या यशस्वी चाचणीनंतर संरक्षणमंत्री Rajnath Singh यांनी या प्रकल्पाचे कौतुक करत म्हटले की, स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या मदतीने विकसित करण्यात आलेल्या या क्षेपणास्त्रामुळे भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील आत्मनिर्भरतेला नवी दिशा मिळेल. देशांतर्गत विकसित होणारी संरक्षण प्रणाली भारताला जागतिक स्तरावर अधिक सक्षम बनविण्यात मदत करेल, असेही त्यांनी नमूद केले.
५० हजार सैनिकांचे स्वतंत्र ‘ड्रोन दल’ उभारण्याची तयारी
दरम्यान, आधुनिक युद्धपद्धती लक्षात घेऊन भारताने स्वतंत्र ‘ड्रोन फोर्स’ उभारण्याचा निर्णय घेतल्याची माहिती समोर आली आहे. हे विशेष दल कोणत्याही सैनिकी मोहिमेत ‘फर्स्ट रिस्पाँडर’ म्हणून कार्य करणार असून, सुरुवातीच्या प्रत्युत्तर कारवाईत महत्त्वाची भूमिका निभावेल.
या विशेष दलासाठी सध्या सुमारे ५० हजार सैनिकी कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षण देण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. तसेच पुढील तीन वर्षांत देशभरात १५ नवीन उत्कृष्टता केंद्रे (Centers of Excellence) उभारण्याची योजना आखण्यात आली आहे. या केंद्रांमधून ड्रोन तंत्रज्ञान, ऑपरेशन आणि संरक्षण प्रणालींबाबत विशेष प्रशिक्षण दिले जाणार आहे.
भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेत होत असलेले हे बदल भविष्यातील युद्धतंत्र अधिक आधुनिक, जलद आणि तंत्रज्ञानाधारित करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
