महाराष्ट्रातील शिक्षण व्यवस्था अधिक मजबूत आणि सर्वसमावेशक करण्यासाठी राज्य सरकारने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. मुक्त शिक्षण प्रणाली (Open Schooling System) अधिक प्रभावी करण्याच्या उद्देशाने शासनाने ‘Educate Girls’ या नामांकित स्वयंसेवी संस्थेसोबत सामंजस्य करार (MoU) केला आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या मार्गदर्शनाखाली आणि शालेय शिक्षण मंत्री दादाजी भुसे यांच्या पुढाकारातून हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या उपक्रमाचा मुख्य हेतू म्हणजे औपचारिक शिक्षण प्रणालीतून बाहेर पडलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा शिक्षणाच्या प्रवाहात आणणे आणि त्यांना लवचिक शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
प्रत्येक विद्यार्थ्यापर्यंत शिक्षण पोहोचवण्याचा प्रयत्न
राज्य शासनाने स्पष्ट केले आहे की, कोणताही विद्यार्थी शिक्षणापासून वंचित राहू नये ही त्यांची प्राथमिकता आहे. विशेषतः आर्थिक, सामाजिक किंवा इतर कारणांमुळे शिक्षण अर्धवट सोडावे लागलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी मुक्त शिक्षण हा एक महत्त्वाचा पर्याय ठरत आहे.
या नव्या करारामुळे अशा विद्यार्थ्यांना, विशेषतः मुलींना, पुन्हा शिक्षणात सहभागी होण्यासाठी आवश्यक मार्गदर्शन आणि संधी उपलब्ध होणार आहेत. शासनाला विश्वास आहे की या सहकार्यामुळे शिक्षण क्षेत्रात सकारात्मक बदल घडतील.
‘Educate Girls’ संस्थेचा अनुभव ठरणार उपयुक्त
‘Educate Girls’ ही संस्था मुलींच्या शिक्षणासाठी काम करणाऱ्या अग्रगण्य स्वयंसेवी संस्थांपैकी एक मानली जाते. आशियातील प्रतिष्ठित ‘Ramon Magsaysay Award’ ने सन्मानित झालेल्या या संस्थेने अनेक राज्यांमध्ये प्रभावी कामगिरी केली आहे.
या कराराच्या माध्यमातून राज्यातील मुक्त शाळा प्रणालीला धोरणात्मक दिशा मिळणार असून, तांत्रिक सहाय्य आणि मार्गदर्शनही उपलब्ध होणार आहे. यामुळे शिक्षणाची गुणवत्ता वाढवण्यास आणि अधिक विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्यास मदत होईल.
मुलींच्या शिक्षणावर विशेष भर
या उपक्रमात मुलींच्या शिक्षणावर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. शाळा सोडलेल्या मुलींना पुन्हा शिक्षणात सहभागी करून घेण्यासाठी विविध योजना आणि उपक्रम राबवले जाणार आहेत. यामुळे त्यांच्या भविष्यासाठी नवीन संधी निर्माण होतील.
शिक्षण क्षेत्रात नवा टप्पा
मुक्त शिक्षण प्रणाली अधिक सक्षम करण्यासाठी हा करार महत्त्वाचा टप्पा ठरत आहे. शासन आणि स्वयंसेवी संस्थेच्या संयुक्त प्रयत्नांमुळे राज्यातील शिक्षण क्षेत्रात दीर्घकालीन सकारात्मक परिणाम दिसून येण्याची अपेक्षा आहे.
महाराष्ट्रात ‘मुक्त शिक्षण महाराष्ट्र’ या संकल्पनेला चालना देणारा हा उपक्रम शिक्षणाच्या क्षेत्रात परिवर्तन घडवणारा ठरू शकतो. भविष्यात अशा प्रकारच्या अधिक सहकार्यांमुळे राज्यातील प्रत्येक विद्यार्थ्याला शिक्षणाची संधी मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
