रक्षाबंधन २०२५ कधी आहे?
श्रावण पौर्णिमेला साजरा होणारा रक्षाबंधन हा सण यावर्षी ९ ऑगस्ट २०२५ रोजी आहे. या दिवशी बहीण आपल्या भावाचे औक्षण करून प्रेमाचे प्रतीक म्हणून राखी बांधते, तर भाऊ तिला भेटवस्तू देऊन संरक्षणाचे वचन देतो. हा सण भाव-बहिणीच्या पवित्र नात्याचे स्मरण करून देणारा आहे.
रक्षाबंधन कधी करावे आणि कधी टाळावे?
‘धर्मसिंधु’ ग्रंथानुसार रक्षाबंधन भद्रारहित श्रावण पौर्णिमेच्या दिवशी अपराह्न किंवा प्रदोषकाळी करणे उत्तम आहे. ‘निर्णयसिंधु’नुसार भद्रा कालावधीत राखी बांधणे निषिद्ध आहे, कारण तो अशुभ मानला जातो.
इतिहास आणि पौराणिक कथा
- लक्ष्मी आणि बळीराजा: पाताळातील बळीराजाच्या हातावर लक्ष्मीदेवीने राखी बांधून नारायणाची मुक्तता केली.
- इंद्र-दैत्य युद्ध: इंद्राणीने पती इंद्राच्या मनगटावर पवित्र धागा बांधून त्याला युद्धात विजय मिळवून दिला.
- भविष्यपुराणातील उल्लेख: प्राचीन काळी राखी राजांसाठी बांधली जात असे.
- पारंपरिक राखी: तांदूळ, सोने आणि मोत्यांचा पुरचुंडीत बांधून रेशमी दोऱ्याने तयार केली जात असे.
भावनिक आणि सामाजिक महत्त्व
रक्षाबंधन हे केवळ कुटुंबापुरते मर्यादित नसून समाजातील दुरावा कमी करून एकात्मता वाढवणारा सण आहे. एखाद्या पुरुषाने एखाद्या स्त्रीकडून राखी बांधून घेतल्याने त्याच्या दृष्टीकोनात शुद्धता आणि आदर निर्माण होतो. या पवित्र बंधनामुळे वासना, क्रोध आणि मतभेद शांत होऊन आपुलकी वाढते.
आध्यात्मिक लाभ
या दिवशी श्री गणेश आणि श्री सरस्वती देवीचे तत्त्व पृथ्वीतलावर अधिक प्रमाणात सक्रिय असते. बहिणीच्या भक्तीभावातून भावाला ऊर्जेचा लाभ मिळतो आणि त्याच्या प्रगतीसाठी आध्यात्मिक संकल्पशक्ती वाढते.
रक्षाबंधन हा केवळ एक सण नसून प्रेम, संरक्षण आणि नात्यांच्या जपणुकीचा एक आध्यात्मिक उत्सव आहे, जो भाव-बहिणीला आयुष्यभर एकत्र बांधून ठेवतो.
