जामनगर (गुजरात) : देशातील १२ पवित्र ज्योतिर्लिंगांपैकी एक मानल्या जाणाऱ्या सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणीला ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याचा ऐतिहासिक टप्पा ११ मे रोजी गाठण्यात आला. या विशेष प्रसंगी मंदिर परिसरात ‘सोमनाथ अमृत महोत्सव’ मोठ्या उत्साहात आणि धार्मिक वातावरणात साजरा करण्यात आला. देशभरातील भाविक आणि संत-महंतांच्या उपस्थितीत विविध धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले.
स्वातंत्र्यानंतर नव्याने उभारण्यात आलेल्या सोमनाथ मंदिराची प्राणप्रतिष्ठा ११ मे १९५१ रोजी पार पडली होती. त्या ऐतिहासिक क्षणाला यंदा ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याने या महोत्सवाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. मंदिराच्या पुनर्बांधणीचा इतिहास हा भारतीय सांस्कृतिक पुनरुत्थानाचे प्रतीक मानला जातो.
या सोहळ्यानिमित्त पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी धार्मिक विधींमध्ये सहभाग घेत शिवाभिषेक केला. त्यानंतर त्यांनी रिमोट प्रणालीच्या साहाय्याने मंदिराच्या कुंभाभिषेक विधीचे उद्घाटन केले. वैदिक मंत्रोच्चारांच्या वातावरणात देशातील ११ विविध तीर्थक्षेत्रांमधून आणलेल्या पवित्र जलाने मंदिराच्या शिखरावर अभिषेक करण्यात आला. या विधीमुळे मंदिर परिसरात भक्तिमय वातावरण निर्माण झाले होते.
विशेष म्हणजे, मंदिराच्या शिखरावरील कळस उभारण्यासाठी तब्बल ९० मीटर उंच क्रेनचा वापर करण्यात आला. तसेच धार्मिक विधीनंतर चेतक हेलिकॉप्टरमधून मंदिरावर पुष्पवृष्टी करण्यात आली, ज्यामुळे उपस्थित भाविकांना एक वेगळाच आध्यात्मिक अनुभव मिळाला.
याशिवाय, भारतीय वायुसेनेच्या सूर्यकिरण विमान पथकाने मंदिर परिसरावर सुमारे १५ मिनिटांचे हवाई प्रात्यक्षिक सादर केले. आकाशात विमानांनी केलेल्या आकर्षक कवायतींनी उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेतले आणि या सोहळ्याला आणखी भव्यता प्राप्त झाली.
इतिहासाच्या दृष्टीने पाहता, इ.स. १०२६ मध्ये महमूद गजनवीने सोमनाथ मंदिरावर आक्रमण करून मंदिराची मोठी हानी केली होती. त्या घटनेलाही आता सुमारे एक हजार वर्षे पूर्ण होत आहेत. अनेक संकटांनंतरही पुन्हा उभे राहिलेले सोमनाथ मंदिर हे भारतीय श्रद्धा, संस्कृती आणि जिद्दीचे प्रतीक म्हणून आजही ओळखले जाते.
